Trí Tuệ Đạo Gia Của Lão Tử Và Bài Học Sống Thuận Tự Nhiên
Trong kho tàng trí tuệ phương Đông, tư tưởng của Lão Tử luôn mang chiều sâu vượt thời gian. Một trong những câu nói gây nhiều suy ngẫm nhất chính là: “Khi thiên hạ biết cái gì là đẹp, thì cái xấu liền sinh ra.
Khi thiên hạ biết cái gì là thiện, thì cái ác liền xuất hiện.” — Lão Tử
Câu nói này không nhằm cổ vũ cho cái ác, mà để chỉ ra cội rễ của mọi xung đột trong đời sống con người.
Thiện – Ác Không Phải Bản Chất Của Đạo
Thiện và ác, đẹp và xấu, đúng và sai… không phải bản chất của Đạo.
Chúng không tồn tại sẵn trong trời đất.
Chúng sinh ra từ sự phân biệt của tâm con người.
Ngay khoảnh khắc bạn gọi một điều là “tốt”, bạn đã đồng thời tạo ra một “xấu” để so sánh.
Khi bạn dựng lên “đúng”, “sai” liền theo sau như cái bóng.
Đạo thì không chia.
Chỉ con người mới chia.
Trời đất chỉ vận hành – không phán xét
Trời đất không khen ai hiền,
cũng không phạt ai ác.
Trời đất chỉ vận hành.
Mây bay vì đủ duyên thì bay.
Mưa rơi vì đủ điều kiện thì rơi.
Hoa nở khi đến mùa.
Lá rụng khi đến lúc.
Không thiện.
Không ác.
Không công.
Không tội.
Chỉ có vận hành đúng quy luật.
Khi đạo đức được hô hào, Đạo đã xa dần
Con người, vì sợ hãi và muốn kiểm soát cuộc sống, mới bày ra đạo đức, luật lệ, chuẩn mực, khuôn mẫu.
Càng nhiều luật, càng nhiều người phạm luật.
Càng nói đạo lý, càng nhiều kẻ giả đạo.
Lão Tử nói một câu rất nặng mà rất thật: “Càng đề cao nhân nghĩa, càng xa rời Đạo.”
Vì sao? Vì khi còn phải hô hào “nhân nghĩa”, tức là lòng người đã mất đi sự tự nhiên.
Sống Thuận Đạo Tử Tế Không Cần Dạy
Khi một xã hội thật sự thuận Đạo,
người ta không cần dạy nhau phải tử tế.
Họ tử tế vì không muốn làm tổn hại.
Không phải vì sợ luật.
Không phải vì sợ phán xét.
Không phải để được khen là “người tốt”.
Người sống theo Đạo không cố làm người thiện.
Họ chỉ sống thật.
Không cưỡng ép bản thân phải cao thượng.
Không khoe công đức.
Không tranh đúng – sai.
Không đứng lên để chứng minh mình tốt hơn ai.
Bài học từ nước – biểu tượng của Đạo
Họ giống như nước.
Nước nuôi vạn vật mà không tranh.
Nước chảy về chỗ thấp mà không tự ti.
Nước mềm, nhưng phá được đá.
Nước không lên án, không phán xét, nhưng không gì có thể ngăn được dòng chảy của nó.
Khi bạn sống như nước, thiện tự nhiên sinh.
Không phải thiện để được gọi tên là thiện.
Mà thiện vì không làm hại.
Không phải tránh ác một cách gồng ép.
Mà vì không muốn đi ngược lại Đạo.
Vô vi – trí tuệ sống không cưỡng cầu
Lão Tử gọi đó là Vô vi.
Vô vi không phải là không làm gì.
Mà là không làm trái tự nhiên.
Không cưỡng cầu.
Không áp đặt.
Không sống bằng cái tôi muốn kiểm soát tất cả.
Khi không cưỡng cầu, tâm lặng.
Khi tâm lặng, tham – sân – si tự tan.
Khi tham – sân – si tan,
thiện và ác không còn đối đầu.
Chỉ còn sự hài hòa.
Thuận Đạo Để Đời Tự Chảy
Người thuận Đạo không cần chứng minh mình đúng.
Không cần đứng về phe nào.
Không cần thắng ai trong một cuộc tranh luận.
Họ để đời tự chảy Và trong dòng chảy đó, mọi thứ tự trở về đúng vị trí của nó.
Không cần sửa đời, Chỉ cần đừng làm trái Đạo.
Đó là trí tuệ rất sâu của Lão Tử Và cũng là bài học mà càng sống lâu, con người càng thấm.
– THẦY TRẦN KHƯƠNG –
