Trong nhiều năm gần đây, khái niệm “kết nối với người thân đã mất”, “gọi hồn”, hay “nói chuyện với linh hồn” xuất hiện ngày càng nhiều. Không ít nơi quảng bá những hoạt động tâm linh như một cách để giúp con người gặp lại người đã khuất, giải tỏa nỗi nhớ thương hoặc tìm câu trả lời cho những điều chưa trọn vẹn.
Tuy nhiên, nếu nhìn dưới góc độ của Đạo giáo và Đạo gia cổ truyền, vấn đề này không đơn giản như cách nhiều người đang hiểu. Trong hệ thống Đạo học, việc tiếp xúc với thế giới âm không phải là điều tùy tiện, càng không phải là hoạt động tâm linh phổ biến dành cho tất cả mọi người.
Vũ trụ quan của Đạo giáo Con người gồm Tam Hồn Thất Phách
Theo vũ trụ quan của Đạo giáo, con người không chỉ có một linh hồn đơn nhất như nhiều quan niệm phổ thông. Cấu trúc tinh thần của con người được gọi là Tam hồn Thất phách.
Ba hồn gồm:
- Thiên hồn
- Địa hồn
- Nhân hồn
Bảy phách liên quan đến sinh khí và cảm xúc trong đời sống con người.
Khi con người còn sống, các phần này hòa hợp trong một thể thống nhất. Nhưng khi thân xác tan rã, các phần này cũng phân tán theo quy luật âm dương của vũ trụ.
- Thiên hồn được cho là có xu hướng trở về thiên giới, nơi thuộc về tầng khí thanh.
- Địa hồn liên hệ với phần âm của đất, với mồ mả và khí trường của địa giới.
- Nhân hồn gắn với ký ức, nhân quả và dấu ấn của đời sống cá nhân.
Chính vì sự phân tán này mà sau khi chết, cấu trúc linh thức của một con người không còn nguyên vẹn như khi còn sống.
Trong nhiều trường hợp:
- linh thức đã đi đầu thai theo vòng nhân quả
- hoặc đã tiêu tán theo dòng khí của tự nhiên
- hoặc đang ở những tầng âm giới để chịu xét nghiệp
Vì vậy, việc “gọi đúng người” để trò chuyện như nhiều người hình dung thực chất là điều cực kỳ khó.
Vì Sao Đạo Gia Không Khuyến Khích Việc Gọi Hồn?
Đó cũng là lý do vì sao trong Đạo giáo chính thống, các bậc tu hành không khuyến khích việc gọi hồn. Không phải vì họ phủ nhận sự tồn tại của thế giới âm, mà vì họ hiểu rõ những rủi ro và sự phức tạp của lĩnh vực này.
1. Khó Xác Định Đúng Linh Thức Được Gọi
Khi một nghi thức gọi hồn được thực hiện, thứ xuất hiện chưa chắc là người thân mà ta mong muốn gặp.
Trong nhiều trường hợp, đó có thể là:
- du hồn dã quỷ
- linh thức lang thang chưa siêu thoát
- âm linh ở gần khu vực nghi lễ
Thậm chí có những tà khí có thể giả danh người thân để tiếp cận người sống.
Vì vậy, trong Đạo gia cổ truyền, việc xác định linh thức thường cần đến những phương pháp pháp thuật chuyên biệt, và phải được thực hiện bởi người có truyền thừa pháp môn.
2. Gọi Hồn Là Mở Kết Nối Với Trường Khí Âm
Nghi thức gọi hồn thực chất là một cách mở kết nối với trường khí âm.
Khi cánh cửa giữa hai giới được mở ra, âm khí có thể tràn vào không gian của người sống. Nếu người thực hiện:
- không có đạo hạnh
- không có pháp lực
- không có hệ thống hộ pháp bảo vệ
thì rất dễ xảy ra các hiện tượng như:
- suy khí
- tâm thần bất ổn
- bị âm khí bám theo
Những điều này không phải chuyện huyền hoặc, mà là sự cảnh báo từ các truyền thống tu hành lâu đời.
3. Gọi Hồn Làm Tăng Sự Chấp Trước Của Người Sống
Đạo gia cho rằng việc cố gắng níu kéo liên lạc với người đã mất có thể làm tăng sự chấp trước của người sống.
Trong triết lý Đạo học sinh và tử là hai con đường khác nhau.
Người đã qua đời đang tiếp tục hành trình của họ trong vòng nhân quả, còn người sống cũng phải đi tiếp con đường của mình.
Nếu người sống quá bám víu vào nỗi nhớ thương, cố kéo người đã khuất trở lại, điều đó:
- khiến bản thân khó vượt qua đau buồn
- đôi khi còn cản trở quá trình siêu sinh của linh thức
Nghi Lễ Đúng Trong Đạo Giáo: Siêu Độ Thay Vì Gọi Hồn
Chính vì vậy, thay vì gọi hồn, Đạo giáo truyền thống thường thực hiện những nghi lễ mang tính siêu độ.
Các hình thức phổ biến gồm:
- cúng tế tổ tiên
- lập đàn cầu siêu
- độ vong
- đốt sớ cầu phúc
Mục đích của những nghi lễ này không phải kéo linh thức quay lại thế gian, mà là trợ giúp họ trên hành trình tiếp theo. Công đức của người sống được hồi hướng để giúp vong linh giảm nghiệp lực và sớm siêu sinh. Điều quan trọng là hỗ trợ họ đi tiếp, chứ không phải giữ họ ở lại.
Khi Nào Đạo Giáo Mới Thực Hiện Nghi Thức Triệu Hồn?
Trong hệ thống pháp thuật của Đạo giáo, việc triệu hồn vẫn tồn tại, nhưng đây là nghi thức cực kỳ hiếm và được kiểm soát nghiêm ngặt. Chỉ những pháp sư đã được truyền pháp lục, được đào tạo trong các đàn pháp đúng quy cách mới có khả năng thực hiện.
Những nghi lễ này thường chỉ được dùng trong các trường hợp đặc biệt như:
- giải oan
- tra xét một vụ việc
- tìm kiếm hài cốt
Đây là nghi thức pháp thuật mang tính chuyên môn cao, không phải hoạt động tâm linh phổ biến dành cho công chúng.
Góc Nhìn Thận Trọng Trước Các Dịch Vụ Gọi Hồn
Vì vậy, khi nhìn vào những chương trình quảng cáo như:
- “kết nối với người thân đã mất”
- “nói chuyện trực tiếp với linh hồn”
- “thắp nến gọi người đã khuất”
người hiểu Đạo thường giữ thái độ thận trọng. Những hình thức này phần lớn đánh vào cảm xúc nhớ thương của con người, khiến người sống tin rằng mình có thể gặp lại người thân thông qua một nghi thức đơn giản.
Quan Niệm Của Đạo Gia Về Sinh Tử
Trong Đạo gia có một câu nói rất rõ ràng: “Âm dương hữu lộ, sinh tử dị đồ.”
Nghĩa là:
- âm và dương có con đường riêng
- người sống và người chết đi những hành trình khác nhau
Sự tưởng nhớ chân thành không nằm ở việc gọi họ quay về, mà nằm ở cách ta tiếp tục sống. Nếu thật sự thương người đã khuất, điều tốt nhất không phải là tìm cách trò chuyện với họ, mà là:
- sống một đời thiện lương
- làm nhiều việc phúc đức
- hồi hướng công đức ấy
Khi người sống sống đúng đạo, ánh sáng của hành động thiện sẽ tự nhiên lan tỏa đến những người đã từng có duyên với mình. Đó mới là cách giúp người đã khuất an lòng và cũng là cách giữ cho chính mình một tâm thế sáng suốt giữa hai cõi sinh và tử.
